Komunikat archiwalny

Wystawa: Światło i sztuka. Lampy z XIX i XX wieku

Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka zaprasza na wystawę "Światło i sztuka. Lampy z XIX i XX wieku", którą można oglądać do 17 marca 2020 roku w Zamku Żupnym w Wieliczce.

Wystawa: Światło i sztuka. Lampy z XIX i XX wieku
Fot. Lampka karbidowa z czapką Autolite, USA, ok. 1930 r., Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

Za oknem dzień coraz krótszy i szybko nadchodzi ciemność. W takie dni poszukujemy światła, ale zadajemy sobie też pytania jak kiedyś rozpraszano mrok, jak wyglądały lampy, jak ewoluowały i dlaczego. Odpowiedzi na nie można znaleźć na wystawie "Światło i sztuka. Lampy z XIX i XX wieku". Prezentuje ona piękne obiekty, o których można powiedzieć dzieła sztuki np.: lampa salonowa „Przeminęło z wiatrem”, ale też przydatne w przestrzeni zewnętrznej jak np. lampa, która oświetlała wieżę Eiffla w Paryżu w 1889 r. (jedna ze stu) oraz lampki górnicze rozpraszające mrok najbardziej nieprzyjaznych przestrzeni w kopalni, które zupełnie pozbawione są światła dziennego.                             

Ekspozycja łączy w sobie wiele różnorodnych aspektów związanych ze światłem. Są to przede wszystkim zagadnienia techniczne, związane z dokonującym się postępem technologicznym  i naukowym, a także z dziedziny historii sztuki, rzemiosła artystycznego oraz szeroko rozumianej kultury materialnej XIX i XX w.

Warto zobaczyć przede wszystkim kolekcję unikatowych lamp naftowych obejmującą eksponaty z 2. połowy XIX i 1. połowy XX w., które wyróżniają się pięknym wzornictwem, bogactwem form poszczególnych elementów oraz różnorodnością materiałów z jakich je wykonano.

Kolejną część wystawy poświęcono lampom elektrycznym, stopniowo wypierającym wcześniejsze rodzaje oświetlenia. Eksponaty pochodzące z 1. połowy XX w., ukazują dawne piękno  i kunszt wykonania najstarszego sprzętu tego typu.

Zbiór lamp technicznych został ujęty w osobną kategorię urządzeń wykorzystywanych głównie do oświetlania różnych przestrzeni zewnętrznych, w których człowiek musiał poruszać się po zmroku. Uwagę przyciąga ich charakterystyczna obudowa, której głównym zadaniem było zabezpieczenie źródła światła przed czynnikami zewnętrznymi, a także stabilne umocowanie, np. na ówczesnych powozach i samochodach.

Do najcenniejszych i najciekawszych zabytków należą: para lamp naftowych zaadaptowanych z lamp olejnych (I poł. XIX w.); lampa naftowa „Przeminęło z wiatrem” wykonana w Consolidated Lamp & Glass Company w USA z unikatową dekoracją korpusu i bogato zdobionym kloszem; stojąca lampa elektryczna, której podstawę i korpus tworzy mosiężna pełnoplastyczna rzeźba ptaka. Wyjątkową jest lampa łukowa, jedna ze stu, które w 1889 r. oświetlały Wieżę Eiffla w Paryżu. Na wystawie jest prezentowanych około 90 eksponatów.

Kuratorki wystawy: Urszula Mróz i Marta Ajkowska - Mazur.

 

Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

Adres siedziby: ul. Zamkowa 8, 32-020 Wieliczka

www.muzeum.wieliczka.pl
tel. 12 289 16 27

Pokaż metkę
Osoba publikująca: Małgorzata Wawrzyńska
Podmiot publikujący: KKR
Zobacz także